Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

Ciekawe badania – wewnętrzne przekonanie o nas samych jest decydujące, by inni również uwierzyli w naszą wyjątkowość.

Każdy z nas chciałby mieć pamięć jak słoń, a pewność siebie niczym król zwierząt – lew. Czy możemy to wypracować treningiem, czyli osiągnąć dzięki sumiennemu odsłuchiwaniu taśm ze specjalnie przygotowanymi w tym celu materiałami? Jednym słowem czy możemy wyćwiczyć umysł i charakter jak mięśnie na siłowni? Dziesięć powtórzeń, po pięć serii, trzy razy w tygodniu i nasz mózg pamięta każdy szczegół wykładu z ergonomii sprzed 10 lat. Równocześnie żyjemy z wiarą w siebie niczym Juliusz Cezar? Czy takie programy mentalno-psychologiczne mogą być  skuteczne?[i] Weźmy to pytanie pod lupę.

Pod lupą widać więcej

Badaniu poddano 237 uczestników – mężczyzn i kobiet w wieku od 18 do 60 lat. Powstały dwie grupy, które uprzednio przebadano, by mieć wstępny obraz poziomu samooceny i pamięci każdego z badanych. Następnie jedna grupa otrzymała nagrania z podprogowym programem służącym podniesieniu oceny na własny temat. Druga „drużyna” odsłuchiwała w tym samym czasie zapis, który miał usprawnić umiejętność zapamiętywania. Wszystko trwało 5 tygodni i polegało na sumiennym poddawaniu się nagranym na taśmy programom. Eksperymentatorzy nie mieli jednak o jednym pojęcia. Nie wiedzieli dokładnie jakiemu odziaływaniu został poddany każdy uczestnik.

5 tygodni później

Gdy upłynął zakładany czas ponownie przebadano uczestników. Użyto czterech testów pamięciowych oraz trzech testów weryfikujących samoocenę. I cóż się okazało?

Eksperyment pokazał, że żadna z osób nie poprawiła ani pamięci, ani też nie podniosła swojej samooceny. Wystąpił jedynie jeden efekt. Efekt placebo.

Oczekiwania mogą zmienić wszystko

Badani oczekiwali, że taśmy im pomogą. Uprzedzając ów fakt badacze dodali przed eksperymentem jedną zmienną niezależną –  w każdej z tych dwóch grup taśmy oznaczono nieprawidłowo! Taśmy pamięciowe oznaczono jako podwyższające samoocenę. I odwrotnie. Te przeznaczone do podnoszenia wiary w siebie jako stymulujące pamięć. Uczestnicy twierdzili zgodnie z otrzymanymi informacjami na taśmach, że poprawiła im się pamięć bądź samoocena, choć faktycznie treść zawarta na niej służyła czemuś odwrotnemu. Sugestia zawarta na taśmach wystarczyła, by uczestnicy badania zaobserwowali u siebie poprawę we wskazanym zakresie, choć obiektywne badania tego nie udowodniły. Eksperyment pokazuje jak ważne jest pozytywne myślenie i wiara we własne siły. Są oczywiście liczne techniki usprawniające pracę mózgu, pogłębiające pewność siebie, ale wewnętrzne przekonanie o nas samych jest decydujące, by inni również uwierzyli w naszą wyjątkowość.

[i] Greenwald, A.G., Spangenber, E.R., Pratkanis, A.R., Eskenazi, J.(1991). Double-blind test of subliminal selfhelp audiotapes, Psychological Science, 2, 119-122.