Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

Jak zrobić dobre pierwsze wrażenie?

Czy jest ktoś, kto nie pamięta, jak przedstawiał się agent 007? James Bond był mistrzem autoprezentacji. A Ty jak się przedstawiasz innym? Czy wypowiadasz wyraźnie swoje imię i nazwisko? Czy patrzysz rozmówcy w oczy? W takich chwilach robisz właśnie pierwsze wrażenie.

Choć pierwsze wrażenie bywa mylne, to jednak odgrywa wielką rolę. Jest odruchem instynktownym. To szybko przebiegający proces poznawczy, w trakcie którego oceniamy nowo poznawaną osobę przez pryzmat cech, które dotrą do nas w pierwszych sekundach kontaktu. Trudno mówić wtedy o racjonalnym przetwarzaniu informacji: opieramy się raczej na intuicji.

Efekt pierwszego wrażenia wpływa na generalnie na sposób postrzegania drugiej osoby. Jeśli nawet zdarzy się zaobserwować zachowanie, które przeczy pierwszemu wrażeniu, to i tak nie zmieni to naszego myślenia o tej osobie w danym kontekście (Gawronski 2012).

Efekty pierwszego wrażenia

  1. Efekt halo – przypisanie jednej pozytywnej bądź negatywnej cechy powoduje skłonność do przypisywania kolejnych cech, odpowiednio pozytywnych lub negatywnych.
  2. Efekt anielski/aureoli – przypisywanie osobie cech pozytywnych z pomijaniem negatywnych, czyli skupianie się wyłącznie na zaletach. Patrzymy na cechy, które są zgodne z naszymi wartościami, i na podstawie obecności tych cech wnioskujemy o pozostałych. Bywa, że nadmiernie koncentrując się na zaletach, nie dostrzegamy wad. To może rodzić nieporozumienia.
  3. Efekt szatański/diabelski – jest zjawiskiem przeciwnym do powyższego. Mając negatywne zdanie o kimś, łatwo o wyciąganie kolejnych negatywnych wniosków. Może to doprowadzić do wytworzenia się uprzedzeń i dystansu w kontakcie z daną osobą, co może również niekorzystnie wpływać na daną relację.

Badania są bezlitosne

„Jak tylko zobaczymy drugą osobę, formułujemy sobie na jej temat opinię. To dzieje się tak szybko – zaledwie w ułamku sekundy – że to, co widzimy, może czasem zdominować to, co wiemy.”
(Rule, 2014)

Taki wniosek sformułował w 2014 r. zespół badaczy z Uniwersytetu w Toronto po przeprowadzonym eksperymencie. Badacze pokazywali osobom fotografie 20 mężczyzn i informowali o ich orientacji seksualnej. W niektórych przypadkach informacja o upodobaniach seksualnych współgrała z wyglądem, ale czasami była wręcz sprzeczna. Po udzieleniu informacji wyświetlano zdjęcia jeszcze raz, ale w określonym czasie. Okazało się, że osoby badane kierowały się posiadaną wiedzą, tylko gdy mogły długo przyglądać się fotografiom. Mając mało czasu, wyrażały opinie na podstawie fotografii, czyli wyglądu.

Jak zrobić dobre pierwsze wrażenie?

  1. Połóż nacisk na powitanie – to, jak wymawiasz imię i nazwisko, jak podajesz dłoń, upewnij się, że patrzysz w oczy odbiorcy.
  2. Wygląd – czysto i schludnie to podstawa, czyli estetyczny image. Stosowny strój, makijaż i fryzura. Najważniejsze to dobrać strój do sytuacji. Zwykle jeśli nie mamy umiejętności doboru odpowiedniego stroju, bezpieczniej będzie bardziej konserwatywnie niż zbyt swobodnie.
  3. Otoczenie – każde środowisko i otoczenie są inne. Nie chodzi o to, żeby stracić swoją tożsamość, ale umieć się elastycznie dopasować do okoliczności.
  4. Mowa ciała – pamiętaj, że opowiadają o Tobie nie tylko słowa i że nie tylko one wysyłają komunikaty. Nie wchodząc tu w szczegóły, warto zapamiętać to zdanie „Nie ważne co powiedziałeś, ale jak wyglądałeś kiedy to mówiłeś”. Oczywiście nie zwalnia nas to z posiadania bogatej wiedzy, bo inaczej nawet mowa ciała nie pomoże.
  5. Uścisk dłoni – pewny i silny kojarzy się z osobą stanowczą, otwartą i zdecydowaną. Trzeba jednak uważać z siłą tego uścisku. Najlepsza zasada brzmi tak, odzwierciedlaj siłę uścisku osoby, z którą się witasz.
  6. Postawa – wyprostowana świadczy o pewności siebie oraz o poczuciu własnej wartości. Osoby przygarbione i pochylone oceniane są często jako wycofane i mało pewne siebie.
  7. Szczerość – ludzie, którzy zachowują się w sposób naturalny, budzą sympatię. No chyba, że ta naturalności…jest mało sympatyczna😉

Podsumowując, ten krótki wpis. Pierwsze wrażenie w dzisiejszym zabieganym i przeładowanym informacjami świecie szybkich spotkań, pełni istotną rolę. Oczywiście zwykle nieświadomie, ale jednak bardzo często z niego korzystamy, dokonując w ten sposób oceny danej osoby, która później stanie się kontekstem całej relacji. Warto podchodzić do tego świadomie, jest to szczególnie istotne np. w zawodzie sprzedawcy, ponieważ ludzie na tym stanowisko często poznają nowe osoby, musząc szybko budować zaufanie i sympatię.