Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

Kontakt wzrokowy podczas wystąpień publicznych

Przykładamy  dużą wagę do słów, ale jak już pisałem to, co mówimy bardzo często nie jest najważniejsze. Wyraz twarzy, ton głosu, gesty i ruchy ciała bardzo często wpływają silniej niż to co mówisz. Człowiek zachowania niewerbalne wykorzystuje przede wszystkim do wyrażania:

a) emocji (np. zwężone oczy, opuszczone brwi, zaciśnięte usta— mogą oznaczać złość);
b) sygnalizowania zmiany postawy wobec drugiej osoby  (np. „Lubię cię” — uśmiechasz się, intensywniej patrzysz w oczy albo ”mówisz” „Nie lubię cię” — odwracając wzrok, stając tyłem);
c) informowania o cechach osobowości („Jestem otwarty, pełen optymizmu —uśmiechasz się, masz zdecydowany ton głosu);
d) ułatwiania komunikacji werbalnej (np. obniżając głos i spoglądając przed siebie, gdy już zmierzasz do końca wypowiedzi, by wskazać partnerowi, że teraz on może mówić).

Wyjątkowym i bardzo ważnym elementem komunikacji niewerbalnej jest kontakt wzrokowy , spojrzenie.  Każdy z nas przyzna pewnie, że deprymujące jest to gdy rozmówca, nie patrzy nam w oczy podczas rozmowy, unika naszego spojrzenia czy rozgląda się dookoła. Kontakt wzrokowy jest bardzo ważny zarówno w sytuacjach zawodowych jak i prywatnych,  spojrzeniem możemy wyrazić wiele emocji, podziw, złość, ciekawość czy miłość. Możemy też po prostu dać do zrozumienia czy mamy ochotę na dalszą rozmowę  czy nie. Nasze jedno spojrzenie może wyrazić więcej niż tysiące słów.

Kontakt wzrokowy jest niezwykle ważny podczas wystąpień publicznych. Bo cóż nam po nawet najlepszej prezentacji jeśli nie nawiążemy kontaktu z naszymi słuchaczami, nie będziemy odbierać od nich sygnałów zwrotnych i nie zbudujemy relacji? Brak kontaktu wzrokowego z publicznością  może być też przez nią odebrany jako sygnał świadczący o nieprzygotowaniu, braku pewności siebie, braku szacunku dla odbiorców. Tracisz też wiarygodność  a to sprawia, że Twoje szanse  na sprzedaż prezentowanego produktu czy przekazanie informacji szybko spadają.

Poniżej kilka przykładowych błędów prelegentów.

  1. Patrzą tylko na jedną lub dwie przyjazne twarze i pozostałych słuchaczy pomijają. Skupiają się tylko na tych słuchaczach, którzy wydają się im przyjaźnie nastawieni.
  2. Koncentrują się jedynie na tych osobach, które wydają się im ważne: szef, potencjalny klient. Postępując w ten sposób pokazują innym słuchaczom, że niewiele ich obchodzą.
  3. Patrzą na jedną osobę zbyt długo – to może sprawić, że ktoś może poczuć się nieswojo.
  4. Nie patrzą w oczy. Oczywiście przy bardzo dużych grupach, nie jest to łatwe.

Jak zadbać o dobry kontakt wzrokowy z publicznością?

  1. Pamiętaj o dobrym przygotowaniu. To jest najważniejsze, jeśli będziesz dobrze przygotowany nie będziesz szukał w myślach słów, ani zbyt długo zastanawiał się co jeszcze powiedzieć.
  2. Patrz na publiczność już od początku wstąpienia – im szybciej się oswoisz ze swoimi słuchaczami, tym lepiej dla Ciebie. Fakt, nawiązywanie kontaktu z zupełnie obcymi ludźmi to niełatwe zadanie, szczególnie jeśli pojawia się stres z powodu wystawienia na ocenę innych . Jest na to rada – jeśli to możliwe, zapoznaj się z jak największa liczbą osób jeszcze przed prezentacją. Zobaczysz będzie Ci łatwiej. Uśmiechnij się do nich gdy wejdą na salę, powiedz kilka słów, zacznij z nimi rozmawiać jeszcze zanim rozpoczniesz prezentację. Jeśli sytuacja na to pozwala, staraj się rozładować napięcie żartując i szukając kontaktu z ludźmi w grupie, sam zbuduj ich nastawienie. Pokaż, że jesteś otwarty i miły, zrobią to samo.
  3. Patrz na wszystkich zebranych. Jeśli grupa nie jest bardzo liczna np. do 100 osób, spokojnie będziesz w stanie spojrzeć w oczy wszystkim zebranym- to da im poczucie, że mówisz też do nich. Jeśli grupa jest większa, staraj się patrzeć raz na jakiś czas na wszystkie części widowni, ludzie siedzący obok siebie będą mieli poczucie, że zwracasz się właśnie do nich.
  4. Skracaj dystansu. Jeśli to możliwe przesuń krzesła tak, aby widzieć wszystkich słuchaczy, najlepsze jest ustawienie „ w podkowę”, w tym teatralnym ludzie chowają się za innymi a tym samym, trudniej Ci zdobyć ich uwagę, bo mają poczuci, że mogą się schować przed Twoim wzrokiem. Może, dziwnie to brzmi, jak z lekcji w szkole, ale naprawdę działa. Jeśli pierwsze rzędy są puste – zaproś do nich publiczność z końca sali.
  5. Emocjach. Pamiętaj aby Twoje spojrzenie wyrażało emocje dopasowanego do tego o czym akurat opowiadasz i do sytuacji. Możesz mieć zły dzień, ale słuchaczy nie bardzo to interesuje, w tej roli swoje problemy zostawiasz zwykle przed wejściem na scenę. Wyobraź sobie emocję, którą chcesz pokazać. Twoje ciało bardzo szybko za nią pójdzie, będzie to widoczne w gestach, pozycji czy właśnie w spojrzeniu.