Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

Objawy nadmiernego stresu oraz zagrożenia z nim związane

Jak już pewnie dobrze wiesz – przedłużające się doświadczanie stresu ma wpływ na Twoje zdrowie. Jeśli jesz więcej cytrusów i pijesz ciepłą herbatę zimą, żeby zapobiec przeziębieniu, dołącz do swojego programu zapobiegania chorobom także przeciwdziałanie negatywnym skutkom stresu. Bądź świadoma/y tego co się dzieje z Twoim ciałem i umysłem.

W ostatnich latach ukazało się wiele badań oraz artykułów na temat stresu i jego wpływu na dobrostan fizyczny oraz psychiczny. Obecnie powszechną już wiedzą jest jego oddziaływanie na choroby serca, ciśnienie krwi czy depresję. A jeżeli Twoje serce często bije szybciej podczas codziennego napięcia lub ciśnienie krwi zwiększa się, to tym bardziej możesz być bardziej narażony/a na choroby sercowo-naczyniowe. Dzięki nieprzerwanemu, długotrwałemu doświadczaniu napięcia kroczymy ekspresową drogą do nadużycia ilości uderzeń serca jakie ma nam starczyć na długie, szczęśliwe życie.

Stres – wpływ na organizm

Stres łączy się także z osłabieniem układu odpornościowego. Nasze ciała stają się wtedy łatwym łupem dla bakterii i wirusów jednocześnie tracąc wiele na możliwościach kontrataku przeciwko już zastanym przypadłościom. Najmocniejsze korelacje pomiędzy długotrwałym napięciem a zachorowaniami zostały dostrzeżone w wypadku chorób skóry, żołądkowo-jelitowych, neurologicznych a także nowotworów i zaburzeń emocjonalnych. Nawet proste przeziębienie czy przeciągający się katar może być objawem osłabienia spowodowanego stresem.

Jeżeli nie reagujesz na przeżywany stres adekwatnie do sytuacji w jakiej się pojawia i długoterminowo nie korzystasz z żadnej techniki relaksacyjnej, terapii czy innego sposobu radzenia sobie z niepożądanymi objawami to utrzymujesz swoje ciało w nieprzerwanej gotowości do działania. Funkcjonalność takiego trybu jest znikoma, ponieważ ciało potrzebuje równowagi pomiędzy napięciami i rozluźnieniem aby móc właściwie działać. Nie da się strzelać z łuku, którego cięciwa jest bez przerwy napięta. Po każdorazowym użyciu cięciwa jest zdejmowana i jest ponownie zakładana dopiero w momencie kiedy to konieczne – tylko dzięki temu jest w stanie pozostać odpowiednio elastyczna. Porównywalnie i my musimy utrzymać odpowiedni balans pomiędzy byciem gotowym do działania, pod presją czasu czy odpowiedzialności, a odpoczynkiem koniecznym do regeneracji. Jednym z prostych zabiegów jest wykorzystanie wolnego czasu do delektowania się kojącą (dla każdego trochę inną) muzyką. Pozwala to na utrzymanie skupienia z jednoczesnym spokojem zagwarantowanym przez rytmiczność doznań zmysłowych. Także nucenie czy gwizdanie podczas wykonywania prostych i powtarzalnych lub zautomatyzowanych czynności pozwala naszemu umysłowi na odpoczynek. Każdy moment z dala od stresu pozwala naszemu ciału na regenerację i wytworzenie zapasów odporności na przyszłość.

Objawy stresu

Jednak pierwszym krokiem jest zauważenie symptomów jakie powinny być sygnałem dla nas do tego by zacząć pracę nad sobą. A jeśli jest ich odpowiednio dużo – powinniśmy szukać pomocy medycznej albo terapeutycznej. Objawy można dostrzec zarówno na ciele jak i na zdrowiu emocjonalnym czy nawet umysłowym. Jeżeli widzisz, że jesteś poddana/y stresowi nadmiernemu bądź utrzymującego się przez długi okres czasu i nie radzisz sobie z nim – skontaktuj się z kimś, kto będzie Ci mógł pomóc. Zwróć uwagę na to czy doświadczasz tych objawów:

  • nerwowe ruchy (np. wyginanie palców, pstrykanie, zabawa włosami, częste poprawianie elementów ubranie itp.),
  • szczękościsk (pełny lub częściowy),
  • trudności z przełykaniem śliny (bądź dyskomfort),
  • dolegliwości związane z układem trawiennym (bóle brzucha, biegunka, wymioty, zgaga),
  • ogólne osłabienie,
  • potliwość wnętrza dłoni,
  • zgrzytanie zębami (często podczas snu),
  • zaburzenia snu (bezsenność, nadmierna senność, zaburzenie rytmu snu i czuwania),
  • “gula w przełyku”,
  • przyspieszone bicie serca,
  • poczucie napięcia mięśniowego lub częste skurcze,
  • zawroty głowy,
  • przewlekłe zmęczenie,
  • bóle klatki piersiowej niezwiązane z chorobami układu krążenia,
  • hiperwentylacja,
  • nerwowość,
  • pomyłki w wypowiedzi (zapominanie słów, brak płynności wypowiedzi, trudność w utrzymaniu skupienia przy dłuższej wypowiedzi),
  • wysokie ciśnienie krwi,
  • brak energii.

 

Oprócz objawów cielesnych, możesz dostrzec objawy dotyczące Twojego postrzegania świata (poznawczo-kognitywne):

  • gonitwa myśli,
  • trudność przy koncentrowaniu się,
  • trudność przy myśleniu logicznym,
  • umysłowe spowolnienie,
  • zapominalstwo,
  • mętlik w głowie (plątanina myśli, trudność w segregowaniu informacji),
  • ogólne negatywne nastawienie,
  • ciągłe zamartwianie się,
  • wrażenie, że życie Cię przytłacza, nie da się rozwiązać problemów.

 

Zwróć także uwagę na objawy dotyczące Twoich emocji. Ten aspekt jest wyzwaniem dla każdej osoby starającej się żyć samoświadomie– łatwo nie dostrzegać własnych uczuć i emocji. W ramach naszej kultury i społeczeństwa nie jesteśmy uwrażliwiani na ten aspekt naszego życia. Szczególnie przeżywanie uczuć negatywnych ma nałożonych na siebie dużo blokad wynikających z wymogów społecznych. „Chłopaki nie płaczą”, „brudy pierzemy w domu”, „ból i pokutę przeżyj w ciszy serca”. Przeżywanie negatywnych emocji jest w porządku, zauważaj je i pozwól im odegrać ich rolę a na końcu wyciągnij z tego lekcję. Zwróć uwagę czy przeżywasz:

  • frustrację,
  • irytację,
  • impulsywność, nadmierną ekscytację,
  • poczucie, że nikt Ci nie może pomóc,
  • brak poczucia humoru,
  • poczucie przepracowania,
  • poczucie przytłoczenia,
  • apatię.

 

Stres wpływa na nasze zachowanie i relacje z innymi ludźmi. Niezniwelowane napięcie ma wpływ nie tylko na nas ale i na to co nas otacza i co nas ze światem łączy. Zwróć uwagę na te objawy behawioralne:

  • osłabiony kontakt z rodziną i bliskimi znajomymi,
  • zmniejszony popęd seksualny,
  • trudność w znalezieniu czasu na odpoczynek, hobby lub inne aktywności nie związane z obowiązkami,
  • niesatysfakcjonujące relacje ze współpracownikami,
  • poczucie osamotnienia,
  • unikanie innych,
  • bycie unikanym przez innych.

 

Oczywiście każdy doświadcza części tych dolegliwości w jakimś momencie życia. Stres jest naturalną odpowiedzią ciała na sytuacje, które wymagają od nas zwiększonej aktywności fizycznej i psychicznej. Jeżeli jednak doświadczasz 20 lub więcej z 43 wymienionych dolegliwości często lub przewlekle – powinieneś/naś być mocno zaalarmowany/a i szukać pomocy.

Nieumiejętne radzenie sobie ze stresem może prowadzić do zwiększonego poczucia dysfunkcyjności. Brak wytworzenia sposobu na odpowiednie gospodarowanie pojawiającym się napięciem jest dysfunkcyjne. Wynikiem ignorowania przedłużonego napięcia może być lęk bądź depresja. Brak wpływu na własne życia, niemożność decydowania o własnych działaniach i emocjach, poczucie bycia poddanym wydarzeniom świata zewnętrznego prowadzą do głębokiego przygnębienia. Smutek, pesymizm, chandra, rozpacz czy bezsilność to częste skutki stresu. Te same objawy mogą być zdrowe jeżeli występują przez krótki okres czasu i są reakcjami na konkretne wydarzenia w życiu. Jednak doświadczanie ich bez konkretnego powodu albo długo po stresującym wydarzeniu powinno być dla Ciebie sygnałem do szukania profesjonalnej pomocy. Zignorowanie tego alarmu może prowadzić do różnych cielesnych i psychologicznych zaburzeń takich jak:

  • amnezja,
  • lunatykowanie,
  • zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych,
  • zaburzenia tożsamości,
  • fobie,
  • zaburzenia lękowe,
  • hipochondria,
  • nadciśnienie.

 

Są to bardzo poważne zaburzenia, których terapia jest długotrwała i wymaga dużych nakładów pracy oraz energii a pełne wyleczenie się z nich nie zawsze jest możliwe. Nawet po udanej terapii, dzięki której uda nam się uporać z odniesionymi ranami pozostanie blizna i niesmak związany z przeszłością – miejscem pracy, okresem w życiu lub wykonywaną czynnością.

Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu wzbudziłem w Tobie zdrową dawkę stresu, która pomoże Ci teraz skupić się na zadaniu poszerzenia swojej wiedzy na poruszony temat i zmobilizuje Cię do znalezienia rozwiązania trudności związanych ze stresem. Jeżeli czytając ten tekst poczułaś/eś zwiększone bicie serca, potliwość dłoni lub Twój oddech przyspieszył a ten stan nie zniknie w przeciągu najbliższych kilku chwil – zapamiętaj, że masz teraz nową bardzo ważną kwestię w swoim życiu którą trzeba się zająć teraz!