Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

Oddech, artykulacja, dykcja, tempo, intonacja

Słowa mają moc, czyli jak dobrze mówić. Człowiek jest istotą społeczną – brzmi jak frazes, ale to bardzo ważna informacja  opisująca to jak funkcjonujemy w świecie (E. Aronson). Żeby żyć w społeczeństwie musimy komunikować się z innymi ludźmi – wymieniać, myśli, poglądy, dzielić się wrażeniami. Im lepiej nam to idzie, tym łatwiej nam nawiązywać kontakty z innymi osobami. Sposoby porozumiewania się z innymi dzielimy  na werbalne i niewerbalne. Te niewerbalne: gesty, postawa, mimika są często najważniejszą częścią naszej wypowiedzi, ale słowa i sposób w jaki je wypowiadamy też mają znacznie.

Co dokładnie ma znaczenie?

Dykcja, akcent, ton głosu, płynność wypowiedzi, parafrazowanie, czyli powtarzanie informacji innymi słowami, tak żeby upewnić się czy rozumiemy, potwierdzenie – żeby pokazać, że słuchamy naszego rozmówcy, mogą zwiększyć lub zmniejszyć siłę naszego przekazu (Harwas – Napierała 2008). Dotyczy to nie tylko sytuacji codziennych, ale też wystąpień publicznych.

Wszystkie wymienione elementy, możemy świadomie rozwijać. Jak to robić? Oto kilka podpowiedzi.

Ćwicz regularnie

Za to, jak brzmią wydawane przez nas dźwięki odpowiedzialny jest nasz aparat mowy, czyli trzy grupy narządów: oddechowych, artykulacyjnych i fonacyjnych a poprawnie mówić możemy tylko wtedy, kiedy wszystkie grupy dobrze funkcjonują.

 

1. Oddech

Jeśli nie umiemy prawidłowo oddychać  i robimy to zbyt płytko i zbyt szybko, nie będziemy w stanie poprawnie mówić, bo będziemy to robić także zbyt szybko – a wtedy nikt nas nie zrozumie. Są jednak ćwiczenia, które pomagają wydłużać oddech.

Jak to zrobić?

  • Ćwicz i wzmacniaj mięśnie brzucha
  • Weź baaardzo głęboki wdech. Zatrzymaj powietrze na 2-3 sekundy. Licz do 5. Znowu zatrzymaj powietrze na 2 sekundy. Wypuść powietrze, które zostało.
  • Weź głęboki wdech i wpuszczaj powietrze bardzo powoli wypowiadając sylabę „om”

 

2. Artykulacja

To proces kształtowania dźwięków. Oto kilka podpowiedzi na temat tego jak ja rozwijać.

  • Walcz ze zbyt mocno zaciśniętą szczęką odciągając kąciki ust na boki, powoli otwierając buzię jak najmocniej w dół, „czesząc” górną wargę dolnymi zębami a dolną górnymi.
  • Wypowiadaj głośno samogłoski: a, o, e, u, i, y – zaczynając z możliwie najszerzej otwartą buzią i powoli ją zamykając. Potem wymawiaj samogłoski w innej kolejności: a e y i a o u     i y e a     u o a. Podobnych ćwiczeń można znaleźć dużo więcej.

 

3. Dykcja

Dykcja to umiejętność łączenia poszczególnych głosek w słowa a później  w zdania.

Jak to zrobić?

  • Weź książkę, gazetę lub inny tekst i czytaj go na głos, najwyraźniej jak umiesz – możesz do ust włożyć korek po winie.
  • Powoli i wyraźnie wymawiaj „łamańce” językowe „wyindywidualizowaliśmy się z rozentuzjazmowanego tłumu”.

 

4. Tempo

Jeśli mówisz zbyt szybko – ryzykujesz, że odbiorca nie rozumie o czym mówisz.  Nie możesz też mówić zbyt wolno, bo zanudzisz swoją publiczność. Zapytaj kogoś bliskiego o to co myśli na temat tempa Twojej mowy, czy jest dobre, zbyt wolne czy zbyt szybkie. Porównaj to z innymi opiniami. Dobrze będzie jeśli sprawdzisz to też osobiście.

Czytaj i nagrywaj się dyktafonem lub kamerą. Później odsłuchaj nagranie, sprawdź czy tempo jest odpowiednie, czy zdania dobrze brzmią i z każdym kolejnym nagraniem staraj się robić to bardziej dokładnie, zmieniaj szybkość, testuj różne opcje.

 

5. Intonacja

Intonacja wprowadza emocje do Twojej wypowiedzi. Bez niej będzie nudno, uśpisz swoich odbiorców i przestaną Cię słuchać.

Jak ją rozwijać? Czytaj na głos dowolne teksty zmieniając intonację:

  • Naśladuj: komentatora sportowego, polityka, prezentera wiadomości, złego bohatera z bajki i każdą inną postać, która przyjdzie Ci do głowy.
  • Przeczytaj tekst tak żeby ogłosić: dobrą informację, złą informację, spróbować kogoś rozśmieszyć lub zdenerwować.
  • Jeśli masz dzieci, to czytaj im bajki.

 

Ćwiczenia powtarzaj codziennie.