Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

Profesjonalny dress code – badania potwierdzające magnetyczną siłę ubioru

Amerykańscy socjolodzy wprowadzili znane powszechne rozróżnienie w odniesieniu do noszonego w pracy ubioru na „white collars” (białe kołnierzyki) dla pracowników umysłowych i „blue collars” (niebieskie kołnierzyki) dla tych pracujących fizycznie. Ludzie korzystają też z innych, narzucanych „kodów” – godzą się na nie, bo to element ich pracy i robią tak wszyscy inni w ich grupie. Zwłaszcza duże korporacje celują w tym, żeby narzucić dress code łączący wszystkich pracowników. Natychmiast przychodzą tu na myśl żołnierze. Ich jednolity strój nie tylko zwiększa poczucie wspólnoty i dumy, ale poza tym pełni ważną funkcję w stosunku do otoczenia: jest swoistą tablicą informacyjną oraz symbolem władzy i autorytetu. Wymusza podświadomie posłuszeństwo i wzbudza respekt. Działając na podświadomość, uniform powoduje, że zachowujemy się często zgodnie z oczekiwaniem osoby go noszącej, wypełniamy rozkaz. Takim uniformem może być określony krój garnituru czy garsonki, do tego w odpowiednim kolorze.

Dress code biznesowy

Warto wspomnieć też o zasadach wpływu społecznego, a szczególnie o jednej z nich określanej jako reguła autorytetu. Jednym z bardziej jaskrawych przykładów jej działania jest słynny eksperyment Stanleya Milgrama (Milgram, 1963). Badacz nakłaniał osoby biorące udział w doświadczeniu do rażenia prądem osób odgrywających rolę uczniów (w rzeczywistości jedynie symulowali oni ból). Był to właśnie jeden z przykładów działania reguły autorytetu i ślepego słuchania poleceń. Z jednej strony wpływ ten może być zrozumiały, gdy dana osoba naprawdę jest ekspertem w swojej dziedzinie. Z drugiej, są też jednostki, które budują wizerunek autorytetu, nie mając do tego podstaw. Obok symboli autorytetu, takich jak tytuły naukowe czy wysokie stanowiska zawodowe, Robert Cialdini wymienia także odpowiedni strój lub styl ubierania się oraz wskaźniki wysokiej pozycji materialnej, takie jak drogi samochód czy modny zegarek. Wpływ tych elementów jest silny i często nieświadomy.

Przeprowadzono bardzo wiele badań potwierdzających, że bezrefleksyjne poddajemy się woli autorytetów. W niektórych sytuacjach jest to bardzo przydatne, ponieważ zwalnia nas z obowiązku posiadania rozbudowanej wiedzy we wszystkich dziedzinach.
Symbolem, który z perspektywy tych rozważań wydaje się najbardziej istotny, jest ubranie. Potwierdzają to np. badania Leonarda Bickmana (1974), który w serii eksperymentów udowodnił, że ludzie zdecydowanie częściej wykonywali prośby osób ubranych w uniform strażnika, niż tych noszących strój codzienny.

Jednak chyba najciekawszą wersją tego eksperymentu, pokazującą jednocześnie siłę działania ubioru, była sytuacja, w której mężczyzna ubrany w uniform lub w normalny strój prosił nieznajomego o podarowanie dziesięciu centów osobie, która stała nieopodal, po czym znikał za rogiem. Prawie wszyscy proszeni wykonali tę prośbę, jeśli wypowiadał ją mężczyzna w uniformie, ale gdy miał on na sobie zwykłe ubrania, usłuchała go niespełna połowa badanych. Kolejne eksperymenty Bickmana (1974) pokazały, że nie jesteśmy świadomi tego, jak bardzo wpływa na nas uniform. Studenci, którzy próbowali przewidzieć, ile osób wykona prośbę mężczyzny w mundurze, zakładali, że będzie to 63%, podczas gdy wynik był na poziomie 92%. Przeceniali natomiast posłuszeństwo wobec osób w ubraniach cywilnych.

Profesjonalny dress code

Nie tak bezpośrednim jak mundur, ale jednak silnym narzędziem wpływu jest też dobrze skrojony garnitur, w naszej kulturze kojarzony z wysoką pozycją społeczną. W pewnym badaniu sprawdzano reakcję na sytuację, w której mężczyzna przechodził przez pasy na czerwonym świetle. Okazało się, że 3,5 raza więcej osób zrobiło to samo, kiedy był ubrany w garnitur i krawat, niż gdy miał na sobie spodnie i flanelową koszulę (Lefkowitz, Blake i Mouton, 1955). To w jasny sposób pokazuje, jak bardzo sam nasz ubiór wpływa na innych ludzi.

Do kwestii ubioru warto podchodzić profesjonalnie, szczególnie jeśli wykonujesz zawód lub zajmujesz stanowisko, gdzie niezwykle istotny jest kontakt z klientami i budowanie zaufania oraz autorytetu. Opinie o innych kształtujemy bardzo szybko i w uproszczony sposób, a ubranie jest sygnałem, który w kilka chwil tworzy w umysłach odbiorców opis Twojej osoby i Twoich cech. Warto więc wiedzieć, jak wpływać na opinie innych, jeszcze zanim otworzysz usta.