Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

Samoocena i jej wpływ na realizację celów –  Stanley Coopersmith

Myśl o sobie dobrze, a na pewno Ci się uda! Uwierz w siebie, to klucz do sukcesu – taki doping każdy z nas na pewno słyszał nieraz. Nic dziwnego – większość ludzi zdaje sobie sprawę, że pozytywna samoocena ma dobroczynne właściwości i pomaga w osiągnięciu wyznaczonych celów.

Dlaczego powinniśmy siebie dobrze oceniać?

Wysoka samoocena najbardziej przydaje się wtedy, gdy wyznaczamy sobie jakieś zadanie, cel do osiągnięcia. Dlaczego? Dzieje się tak, ponieważ działa w tym przypadku następująca zasada:  nasza motywacja jest tym silniejsza, im bardziej jesteśmy przekonani, że  osiągniemy wyznaczony cel. Wysoka samoocena oznacza  więc większe prawdopodobieństwo sukcesu oraz sprawia, że mniej się boimy podejmować nowe wyzwania.

Wysoka samoocena pomoże osiągnąć cel – jak to działa

Wiele osób na pewno w tym momencie pomyśli sobie: no dobra, ale jak to dokładnie działa? To dosyć proste. Załóżmy taką sytuację: stawiamy sobie za cel przygotowanie i przeprowadzenie dobrego wystąpienia publicznego, a następnie szlifowanie tej umiejętności. Ma to pomóc nam przeprowadzać kolejne wystąpienia z większą swobodą i łatwością. Żeby osiągnąć cel, przygotowujemy się: ćwiczymy, uczymy się sposobów kontaktu z publicznością, stosujemy się do wszystkich wskazówek i zaleceń. W końcu nadchodzi „ten” dzień. Wychodzimy na scenę i  pewni siebie zaczynamy przemawiać, jednak nie wszystko idzie po naszej myśli – psuje się komputer  i nie możemy wyświetlić prezentacji, którą przygotowaliśmy. Mimo to przeprowadzamy nasze wystąpienie, ale  nie jesteśmy do końca zadowoleni z jego przebiegu. I właśnie tutaj ( nie tylko podczas wystąpienia) wchodzi w grę nasza samoocena.

Samoocena – motywacja do działania

Osobie, która nie wierzy  w siebie, po nie do końca udanej próbie, najprawdopodobniej będzie bardzo ciężko spróbować wystąpić przed publicznością jeszcze raz. Natomiast ta osoba, która jest pewna siebie, będzie się starała jeszcze bardziej, by następnym razem wszystko się udało. Samoocena działa  więc bardzo często na zasadzie samospełniającej się przepowiedni – im jest wyższa, tym bardziej prawdopodobne, że osiągniemy sukces, perspektywa sukcesu natomiast zachęca nas do zwiększenia wysiłków, a to z kolei pozwala osiągać kolejne cele. A, jak już wiemy, osiąganie kolejnych celów polepsza naszą samoocenę (Coopersmith, 1967). Pamiętajmy też, że wysoka samoocena sprawia, że podczas działania jesteśmy pewni, że „dobrze nam idzie”, to także bardzo pomaga w realizacji celów.

Jak podnieść samoocenę?

Wiemy już, że to od naszej samooceny zależy, czy kolejne cele będziemy  osiągać łatwo czy trudno. Każdy z nas na pewno niejednokrotnie wątpił we własne możliwości. Na szczęście są sposoby na to, by zdarzało się to jak najrzadziej. W podnoszeniu samooceny pomogą wskazówki, które warto stosować na co dzień:

  • Staraj się być świadomy tego, co czujesz, jakie masz emocje i nastroje. Pomyśl i sprawdź, co wywołuje w tobie smutek, co lęk, a co gniew.
  • Dbaj o siebie i rób te rzeczy, które są dobre dla Ciebie. Jeśli poczujesz, że chcesz się z kimś spotkać – zrób to, jeśli nie jesteś zadowolony ze swego wyglądu – zajmij się sportem, a jeśli bardzo się czegoś boisz – postaraj się sprawdzić dlaczego i wyjdź naprzeciw swoim lękom.
  • Sprawdź, co powoduje Twoją niską samoocenę. Pomyśl czy jest to krytyka innych osób, jeśli tak to czyja? Później przypomnij sobie jakich wyzwań nie podjąłeś z tego powodu.
  • Jeśli uważasz i czujesz, że niska samoocena powstrzymuje Cię lub zmusza do działań, które nie są dla ciebie najlepsze – zatrzymaj się na chwilę. Odetchnij, zrelaksuj się i zdystansuj do uczuć, które dzisiaj już nie są aktualne. Dystans pozwoli Ci działać.
  • Rozwiń nowe umiejętności. Gdy się czegoś boisz, zrób to, to pozwoli pokonać strach.
  • Postaraj się mówić o tym, co czujesz. Jeśli się czegoś boisz, powiedz o tym. Ludzie, którzy są wokół ciebie, na pewno zechcą Ci pomóc pokonać strach.
  • Rozważaj różne możliwości. Nie ma sytuacji bez wyjścia. Dlatego, gdy wydaje Ci się, że znajdujesz się w takiej sytuacji, pomyśl i zastanów się, bo zawsze jest jeszcze jedna opcja, z której można skorzystać. Nic nie jest czarno-białe.
  • Mów „nie”. Nie zgadzaj się na to, by inni Cię ograniczali. Jeżeli uważasz, że osoba z Twojego otoczenia kłamie albo wykorzystuje Cię , powiedz jej to. Nie zgadzaj się na nadużycia.
  • Uważnie obserwuj siebie i swoje emocje.
  • Otwórz się na to, co jest wokół Ciebie, na ludzi, na to, co mówią. Sprawdzaj swoje odczucia.

Pamiętaj, to od Twojej samooceny zależy czy uda Ci się osiągnąć wyznaczone cele. Im jest ona wyższa, tym mamy większe  poczucie kontroli tego, co się dzieje wokół nas, mniej się boimy, rzadziej popadamy w poczucie beznadziejności. Staraj się więc codziennie myśleć o swoich emocjach i potrzebach,  pracuj nad  podwyższeniem swojej samooceny.

Moim zdaniem rozwój świadomości i pozytywnej samooceny to podstawa sukcesu na każdym polu, nie chodzi oczywiście o ślepe zapatrzenie w siebie, ale o to, że jeśli nie pokochasz siebie to trudno Ci będzie pokochać innych. Te słowa zawsze wydały mi się banalne, jednak po terapii własnej, którą powinien przejść każdy przyszły terapeuta, zrozumiałem wagę tych słów.
Co Wy na to? Czy Waszym zdaniem pozytywna samoocena jest kluczem do sukcesu zarówno na polu prywatnym jak i zawodowym?

Bibliografia:

Aronson E., Człowiek istota społeczna, Warszawa 2012.

Wojciszke,B. ,  Psychologia społeczna, Warszawa 2011.