Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

Jak radzić sobie z tremą podczas wystąpień publicznych?

Wewnętrzne poczucie kontroli wg Juliana  Rottera i jego wpływ na poziom tremy podczas wystąpień publicznych.

  • „Czego najbardziej boisz się przed wystąpieniem publicznym?”

Na to pytanie z pewnością większość z nas odpowie:

  • Tego, że wszystko  wymknie mi się spod kontroli – zapomnę tekstu, zabraknie prądu, publiczność źle zareaguje na to, co mam do powiedzenia.

Dlaczego to właśnie perspektywa utraty kontroli budzi w nas tak silny lęk? Większość teorii osobowości zakłada, że jest tak, ponieważ lubimy żyć w uporządkowanym świecie i mieć wpływ na to, co się wydarzy, a dzięki temu czujemy się pewnie i bezpiecznie. Ta zasada działa zarówno w życiu codziennym jak i podczas wystąpień przed publicznością.

Plusy wewnętrznego poczucia kontroli

Amerykański psycholog Julian Rotter  w swoich badaniach (1966) udowodnił, że, jeśli mamy poczucie, że panujemy nad tym, co się dzieje w naszym życiu i mamy wszystko pod kontrolą (także podczas wystąpień publicznych), nasza pewność siebie rośnie. Czujemy wtedy większą motywację do działania. Czy potrzeba czegoś więcej, by osiągnąć sukces podczas wystąpienia publicznego?

Pokonaj tremę podczas wystąpienia publicznego

Pamiętajmy jednak, że ogólne wewnętrzne poczucie kontroli nie bierze się znikąd, wymaga ono świadomej pracy. Skupiając się jednak na wystąpieniach publicznych, aby panować nad samym sobą, a w konsekwencji nad tym, co dzieje się na scenie,  należy się odpowiednio  przygotować.

Jak to zrobić?

  • Napisz tekst wystąpienia, ale nigdy nie ucz się go na pamięć.  Najlepiej będzie,  gdy zrobisz sobie ogólny szkic tego, co chciałbyś powiedzieć – użyj do tego kolorów, podkreślaj najważniejsze rzeczy, wybieraj kluczowe słowa, zwroty i zdania.
  • Przed wyjściem na scenę postaraj się pozytywnie nastawić, skorzystaj z technik relaksacyjnych. Więcej o nich w moich kolejnych wpisach i materiałach wideo.
  • Jeśli jest to  możliwe, przyjdź do miejsca Twego wystąpienia wcześniej, żeby oswoić się z przestrzenią. Ustaw krzesła, sprawdź, czy komputer działa, stań w miejscu, gdzie będziesz mówić.
  • Podczas wystąpienia zadbaj o komunikację parajęzykową i niewerbalną – stój prosto, ale nie na baczność, mów miłym ale zdecydowanym głosem i patrz słuchaczom w oczy. To oczywiście tylko drobna część podpowiedzi. Więcej na ten temat dowiesz się z naszych artykułów i filmów dotyczących komunikacji i autoprezentacji.

Pamiętaj, że podczas spotkania, to Ty zarządzasz uwagą i czasem.  To wielka odpowiedzialność, ale też nagroda za Twoją pracę.

Wewnętrzne poczucie kontroli – bądź liderem podczas wystąpienia

Kiedy jesteś dobrze przygotowany do wystąpienia i dobrze wiesz, co masz robić, pozostaje Ci tylko uwierzyć, że jesteś liderem –   masz największy wpływ na to, co dzieje się   na scenie. Poczucie kontrolowania sytuacji jest potężną  motywacją. Sprawia, że nabierasz  przekonania   o własnym powodzeniu, że  bardziej się starasz – pracujesz nad doskonaleniem wystąpień publicznych. Dzięki temu możesz spodziewać się  kolejnych sukcesów przynoszących spektakularne efekty.

Warto jednak pamiętać, że każdy z nas jest inny, a w związku z tym lista najlepszych sposobów na radzenie sobie z tremą czy stresem, powinna być indywidualnie dopasowana. Nikt nie zna nas tak dobrze jak my sami, w związku z tym najlepiej opierając się na psychologicznych doniesieniach stworzyć własną apteczkę pierwszej pomocy w stresie. Bardzo przydatna jest też wymiana informacji z innymi. Czy Wy macie swoje sprawdzone sposoby na stres i tremę? Jeśli jak to jakie?

 

Bibliografia:

Aronson E. , Człowiek istota społeczna, Warszawa 2012.

Rotter J. , Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. [w]Psychological monographs: general and applied, miejscowość 1966, nr  609, s. 1-26.

Wojciszke B. , Psychologia społeczna, Warszawa 2011.