Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

Wizerunek – wprowadzenie do tematu

Czyli o tym, dlaczego pracownicy, którzy mają kontakt z klientami, powinni zwracać uwagę na swój wygląd i zachowanie.

Co to jest wizerunek osoby?

Słowo „wizerunek” jest często używane wymiennie z pojęciem „image”, które wywodzi się od łacińskiego imagio oznaczającego „obraz i symbol” czy też „urojenie”. Wizerunek w ujęciu psychologicznym jest obrazem odzwierciadlającym w świadomości składniki otaczającej nas rzeczywistości.

Według profesor Krystyny Wojcik wizerunek można określić jako wyobrażenie o nas samych. Dotyczy to zarówno jednostek, jak i grup, instytucji czy przedsiębiorstw. Pojęcie to stosuje się również w sytuacji odwrotnej – na nazwanie oceny, jaką otrzymaliśmy od środowiska zewnętrznego. Z kolei Joseph Pluta uważa, że jest to zbiór obranych technik komunikacyjnych, powstający jako efekt zamierzonych i niezamierzonych decyzji.

Co składa się na wizerunek osoby?

Na wizerunek osoby składają się takie elementy jak: wygląd, mowa ciała, postawa, opinia i styl komunikacji. Są one wzajemnie powiązane. Badania pokazują, że podczas komunikowania się najważniejszy jest właśnie nasz image. Antropolog Albert Mehrabian zwrócił uwagę na to, jaki udział w procesie komunikacji bezpośredniej mają poszczególne jej formy (Mehrabian, Ferris, 1967). Badał zależności komunikacji werbalnej i niewerbalnej w kontekście komunikacji postaw i uczuć, czyli w sytuacji, kiedy osoba badana mówiła o swoich uczuciach, przekonaniach czy postawach. Jego teorii nie można więc stosować w odniesieniu do innych sytuacji, np. komunikacji faktów czy danych, mimo że często sprawdza się również w takim kontekście. Istotne jest jednak samo zwrócenie uwagi na potęgę komunikatów niewerbalnych. Mehrabian przeprowadził też eksperyment, w którym analizował komunikację postawy uległości i dominacji (Mehrabian, 1970). Na jego podstawie wysnuł  wniosek, iż komunikacja kanałem niewerbalnym jest około 4,3 raza skuteczniejsza niż werbalna.
Podobne wyniki uzyskał amerykański psycholog Ray Birdwhistell. Jego badania dowodzą, że w konwersacjach bezpośrednich nie więcej niż 30–35% informacji pochodzi ze słów lub – mówiąc inaczej – że taką część znaczenia społecznego całej sytuacji determinują słowa, a około 65% zależy od ekspresji niewerbalnej (Birdwhistell, 1968). Amerykański specjalista w dziedzinie kształtowania wizerunku politycznego Dan Witzner twierdzi, że kandydat powinien być atrakcyjny i dynamiczny, a poza tym powinien wyglądać jak zwycięzca i wzbudzać sympatię. Ma z niego promieniować pewność siebie i nieugiętość, ponieważ ważny jest człowiek, a nie jego słowa. Ludzie natomiast są tak skonstruowani, że oceniają innych po ich stylu i wyglądzie. O wiele szybciej zapominają słowa, niż wrażenie, jakie wywarła na nich powierzchowność drugiego człowieka.

Czym natomiast jest wizerunek firmy?

To kompozycja osobowości przedsiębiorstwa, wynikająca z jego filozofii, historii, kultury, strategii, stylu kierowania, reputacji oraz zachowania się pracowników i innych przedstawicieli firmy. Jest to projekcja osobowości firmy, którą ludzie postrzegają, z którą się identyfikują i wobec której wyrażają własne opinie i odczucia (Penc, 1998).

Wizerunek jest więc niezwykle istotnym elementem funkcjonowania każdej firmy. Istota jego wpływu opiera się na najczęściej nieświadomych mechanizmach, które stosujemy podczas oceniania otaczającego nas świata i jego składników, np. spotykanych ludzi.
Heurystyki, bo o nich między innymi mowa, to temat, który rozwinę w kolejnych wpisach.