Marcin Mańka Akademia Komunikacji i Wizerunku – Coaching

11 zasad wystąpień publicznych

Oczywiście chodzi o te zasady psychologii komunikacji, które możemy wykorzystać w odniesieniu do wystąpień publicznych, czy prezentacji biznesowych np. w ramach spotkań sprzedażowych. Komunikacja podczas wystąpień publicznych tylko pozornie jest inna niż podczas zwykłej rozmowy z innym człowiekiem. Może się wydawać, że jest dużo bardziej jednostronna, ale to założenie to pierwszy i podstawowy błąd. Jeśli uda Ci się nawiązać kontakt z grupą odbiorców, wciągnąć ich w rozmowę, wymianę zdań i opinii, a tym samym zaangażować, to jesteś w domu, bo o to właśnie chodzi, o zaangażowanie.  Podczas wystąpień publicznych warto więc stosować się do zasad, które działają także podczas każdej innej rozmowy.

Wszystkie z wymienionych poniżej podpowiedzi, są rozwijane podczas naszych szkoleń.

1. Liczy się to co masz w środku – Twoje intencje i emocje.

To co masz w środku rozpatrywać warto na dwóch poziomach, pierwszy dotyczy tego jak Twoje nastawienie wpływa na samego Ciebie. Czy Twoje myśli i emocje, a także sposób pracy z nimi, Ci pomagają, czy są raczej ograniczające. Kolejny poziom to ich przełożenie na to jak widzą Cię inni. To z jakimi emocjami wchodzisz na scenę czy na spotkanie, jakie masz nastawienie i to co chcesz przekazać, widać i słychać i to natychmiast. Trzeba być niezłym aktorem, żeby poradzić sobie z ukrywaniem swojego podejścia. Pytanie tylko czy ma to sens, może lepiej postarać się popracować nad sposobem opisywania sytuacji, w której jesteś, a także osób, do których się zwracasz na taki, który będzie bardziej przydatny. Zastanów się świadomie nad tym co myślisz o odbiorcach, zanim jeszcze przed nimi staniesz. Zamiast wyobrażania sobie, grupy negatywnie nastawionych, groźnych ludzi, lepiej pomyśleć o widowni jako o znajomych, z którymi chcesz porozmawiać, to też ludzie tacy jak Ty, z podobnymi emocjami, potrzebami i pragnieniami. Postaraj się zobaczyć po drugiej stronie po prostu człowieka, a Tobie też będzie łatwiej nim być, ze wszelkimi jego cechami, w tak trudnej sytuacji jak ekspozycja publiczna.

2. Rozmawiaj, a nie wypowiadaj się.

Jasne rozumiem, że wystąpienie publiczne kojarzy się z mówieniem do innych, ale nie możesz zapomnieć o najważniejszym, czyli o tym po co to robisz. Po to żeby dotrzeć z komunikatem do odbiorcy, zaciekawić go. Najlepsi mówcy, nie tylko się wypowiadają, ale też zadają pytania, zwracają się do publiczności, komentują jej reakcje, słuchają obserwują i są tu i teraz, by móc na bieżąco reagować na to co się dzieje.  Traktują widownię jak rozmówcę, jak partnera, dają jej zainteresowanie i szacunek, wciągając krok po kroku w interakcję. Reagowanie na to co dzieje się w danej chwili na scenie nie wyklucza doskonałego przygotowania, wręcz przeciwnie precyzyjne przygotowanie pozwala na swobodne i elastyczne zachowanie.

3. Zdobywaj sympatię i zaufanie.

Zdobywaj sympatię poprzez miłe, otwarte i szczere nastawienie, a zdobędziesz zaufanie odbiorców. To już połowa sukcesu, drugą jest wiarygodność, a na nią składają się między innymi doświadczenie, szeroka znajomość tematu, i profesjonalne podejście. Takie połączenie sprawi, że będziesz budził pozytywne skojarzenia.

4. Bądź liderem.

Sytuacja ekspozycji publicznej wymaga dużej odwagi, umiejętności radzenia sobie ze stresem, ale też przejmowania kontroli. Kiedy jesteś na scenie, lub prowadzisz prezentacje, to Ty jesteś osobą zarządzającą, to Ty prowadzisz spotkanie, mówisz lub oddajesz głos, zachęcasz do udziału, jesteś reżyserem tego o się wydarza podczas całego Twojego wystąpienia. To z kolei wymaga od Ciebie przejęcia odpowiedzialności. Nie ważne do kogo mówisz, oraz czy na widowni jest Twój szef, w chwili kiedy jesteś na scenie to Ty jesteś liderem, a Twoja pewna siebie, otwarta, naturalna i pozytywna podstawa będzie kluczem do sukcesu. Pamiętaj jednak, że pewność siebie nie jest tym samym co cwaniactwo, i dbaj o to by przełożeni, jeśli już na nich się skupiamy, czuli się wyróżnieni np. spoglądaj na nich częściej, czy specjalnie przywitaj.

5. Spokój i opanowanie.

Zadbaj o to by komunikat, który wysyłasz do odbiorców czy to za pomocą słów, czy mowy ciała i wyglądu, mówił: „Jestem spokojny, czuje się pewnie i dobrze w tym miejscu”. Twój spokój i opanowanie przekładają się na zaufanie i wiarę w to, że wiesz co mówisz i jesteś przekonany do swojej wiedzy.

6. Miej jasny cel.

Zanim zaczniesz prezentację, a najlepiej zanim zaczniesz ją opracowywać i przygotowywać się do wystąpienia, zadaj sobie pytanie o to czego po niej oczekujesz, jaki ma być jej skutek, czyli jaki masz cel? Dodam, że jeśli odpowiedź to np. przedstawienie planów rocznych albo podsumowania, to warto zadbać o to, żeby nie była to sucha pozbawiona emocji treść. Pojawiają się oczywiście sytuacje wyjątkowe, kiedy musimy przekazać informacje trudne, ale tym zajmiemy się w osobnym module szkolenia.

7. Bądź sobą- bądź NATURALNY.

Bądź sobą, to punkt, który może się wydawać dość oklepany i banalny. Moim zdaniem taki nie jest. Mimo iż przed innymi zawsze chętnie przyznajemy, że jesteśmy sobą i lubimy siebie takimi jakimi jesteśmy, często to tylko pozory, pewna kreacja zgodna z tym co powinno się pokazywać, co wypada, i jak chcemy być postrzegani. Naturalność w sytuacji ekspozycji publicznej, jest trudna, bo wymaga akceptacji tego kim i jaki jesteś, poradzenia sobie z oceną odbiorców i pokonania stresu. Jednak tylko, naturalność wzbogacona o bardzo dobre przygotowanie zapewnia najlepsze wyniki.

8. Traktuj błędy jako naturalną cześć wystąpienia.

Jeśli czegoś nie jesteś pewien, nie bój się o tym powiedzieć, jeśli się zgubisz, to powiedz się zgubiłeś i wróć do właściwego punktu. Jeśli się pomylisz, przejęzyczysz, potkniesz, to dostajesz znakomitą szansę na zyskanie sympatii publiczności…chyba nikt nie lubi ideałów, od Twojej reakcji na sytuację pozornie trudną zależy to czy wykorzystasz okazję. Elliot Aronson opisał zjawisko tzw. efektu potknięcia, który sprawia, że okazjonalne niezręczności mogą poprawić notowania towarzyskie. Zawsze staraj się zachować spokój, i dystans do wpadki, jeśli Ty tak zrobisz, publiczność pewnie też tak ją potraktuje. Może to dość odległe porównanie, ale wiele komedii czy gagów opiera się na „wpadkach” wypadkach, które przytrafiają się głównym bohaterom, rozbawiając do łez oglądających. Absolutnie nie namawiam Cię do planowana takiego zachowania, pokazuję jednak pewne połączenie, przykład tego, że to co pozornie jest wpadką, często dzięki Twojemu dystansowi możesz przemienić w sukces. Ja np. uwielbiam, gdy na końcu filmów prezentowane są wypadki, pomyłki, przejęzyczenia i powtórzenia aktorów, jakie miały miejsce podczas nagrywania. To wszystko sprawia, że gwiazda filmów wydaje się bardziej normalna, do tego pokazuje, że nie zdajemy sobie sprawy z tego, iż często to co widzimy jako doskonały finał, który idealnie i bez wysiłku wychodzi artyście, jest tak naprawdę wynikiem bardzo wielu powtórzeń oraz ciężkiej i mozolnej pracy. Trzeba oczywiście pamiętać o tym, aby zachowywać się adekwatnie do sytuacji, śmiech na pogrzebie, pasuje raczej tylko do komedii pełnych specyficznego angielskiego humoru.

9. Bądź precyzyjny.

Przekazuj to co chcesz powiedzieć jasno i w maksymalnie czytelnych słowach, nie kombinuj, nie staraj się być zbyt fajny i zbyt elokwentny, to może prowadzić do odwrotnych skutków. Używanie bardzo wyszukanego, książkowego języka, może przekładać się na dystans do widowni, chyba, że mówisz do grupy literatów. Do tego prosty (choć nie prostacki) język, wyeliminuje nieporozumienia, musisz pamiętać, że ludzie często inaczej postrzegają dokładnie te same sprawy czy sytuacje. To, że coś jest oczywiste dla Ciebie, nie oznacza, że jest takie również dla innych. Dopiero jeśli będziesz już bardzo sprawny i poczujesz się pewnie, możesz zacząć tworzyć bardziej skomplikowane wystąpienia, jednak zasada zawsze jest podobna, lepiej krótko niż przewlekle. Przypomnij sobie wystąpienia prelegentów podczas ostatniej konferencji, na której byłeś. Zwykle najlepiej i najbardziej pozytywnie zapamiętujemy tych, którzy mówili obrazowo i zwięźle, w przeznaczonym na wypowiedź czasie. Czas wypowiedzi ustalony jest nie tylko ze względu na porządek wydarzenia, ale też zwykle po to, żeby ludzi zainteresować tematem a nie całkowicie go wyczerpać. Wystąpienie podczas konferencji, trzeba potraktować raczej jako reklamę, jeśli uda Ci się zainteresować odbiorców, resztę opowiesz w kuluarach.

10. Zarażaj emocjami.

Mów bardzo jasno o tym na czym Ci zależy, pokazuj pozytywne emocje, podkreślaj, swoje zaangażowanie i zainteresowanie tematem, pasję do tego czym się zajmujesz. To emocje odbiorców są głównym miernikiem sukcesu Twoich działań. Twoja dynamika i nastawienie będą zaraźliwe. Więcej na ten temat opowiem w modułach dotyczących komunikacji.

11. Bądź spójny.

Staraj się by Twoje zachowanie, wygląd, sposób mówienia i cała reszta były ze sobą harmonijnie połączone, by do siebie pasowały i wzajemnie uzupełniały, tworząc spójną i bardzo czytelną informację na temat Twojej osoby. Dobra zawartość w atrakcyjnym opakowaniu, sprzedaje się lepiej. Istnieją nawet eksperymenty, potwierdzające to, że sposób mówienia i odpowiednia autoprezentacja mówcy, mogą być ważniejsze niż treść wystąpienia.


Powyższe zasady to baza skutecznych wystąpień. Podczas szkoleń z tego zakresu, najczęściej zwraca się uwagę głównie na elementy zewnętrzne, jednak nauka powinna zaczynać się od środka. Mniej istotne jest to, jak stoisz i jak trzymasz ręce, jak się poruszasz i jak jesteś ubrany. Najważniejsze by stając przed innymi czuć, że jesteś wartościową osobą, która zasługuje na uwagę i której warto słuchać. Taka pozytywna pewność siebie, sprawia, że łatwiej pokonać tremę, ponieważ w trakcie wystąpienia mierzymy się głownie z oceną i to co najciekawsze, nie do końca z oceną odbiorców, tylko z naszymi fantazjami na temat tego co inni mogą o nas pomyśleć.

Zapraszam na szkolenia z zakresu wystąpień publicznych i medialnych.